Blog

Gdy spółka występuje w roli komplementariusza

04.11.2013

Wniesienie wkładu, naliczone wynagrodzenie i jego wypłaty za prowadzenie spraw oraz należne dywidendy to operacje charakterystyczne dla uczestnika spółki komandytowej.

Obowiązujące w Polsce przepisy w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych sprawiły, że wielu przedsiębiorców chętnie sięgało po spółkę komandytową jako formę prawną prowadzenia działalności.

W obowiązującym stanie prawnym spółka komandytowa nie jest bowiem podatnikiem podatku dochodowego. Podatek ten rozliczają wspólnicy spółki komandytowej. Projekt nowelizacji tych przepisów zakłada zmianę w tym zakresie – spółki komandytowe mają się stać podatnikami podatku dochodowego.

Dla niektórych przedsiębiorców może to nadal być atrakcyjna forma prowadzenia działalności. Spółka komandytowa bardzo często jest elementem określonej struktury organizacyjnej, w której spółka z ograniczoną odpowiedzialnością pełni funkcję komplementariusza spółki komandytowej. W jaki sposób należy prawidłowo prezentować zdarzenia gospodarcze związane z pełnieniem funkcji komplementariusza w takiej spółce?

Bez względu na działalność operacyjną

Zgodnie z ustawą o rachunkowości obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych dotyczy m. in. spółek handlowych ( osobowych i kapitałowych, w tym również w organizacji) oraz spółek cywilnych. Oznacza to, że spółka z ograniczoną odpowiedzialnością powołana przede wszystkim w celu pełnienia funkcji komplementariusza w spółce komandytowej zobowiązana jest do prowadzenia ksiąg rachunkowych – mimo że faktyczną działalność operacyjną często prowadzić będzie spółka komandytowa.

W tej sytuacji ujęciu w księgach rachunkowych spółki z ograniczoną odpowiedzialnością podlegać będą operacje gospodarcze bezpośrednio związane tylko z jej funkcjonowaniem. Wśród tych typowych operacji należy wskazać m. in.:

  • wniesienie kapitału zakładowego przez wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością;
  • koszty obsługi księgowej, najmu biura;
  • rozliczenia związane z VAT – jeżeli na podstawie odrębnych przepisów spółka z ograniczoną odpowiedzialnością będzie zarejestrowana jako podatnik VAT;
  • transakcje przeprowadzane za pośrednictwem rachunku bankowego spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, tj. zapłata za faktury VAT, opłaty bankowe, odsetki od zgromadzonych środków pieniężnych;
  • inne – zależne na przykład od zawartych przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością umów na usługi obce, zatrudnienia pracowników itp. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która jest komplementariuszem w spółce komandytowej, ujmie w swoich księgach rachunkowych również:
  • wniesienie wkładu komplementariusza w wysokości określonej w akcie założycielskim spółki komandytowej;
  • naliczone wynagrodzenie za prowadzenie spraw spółki komandytowej – w kwocie określonej w akcie założycielskim spółki komandytowej ( jeżeli umowa spółki komandytowej przewiduje wynagrodzenie dla komplementariusza);
  • wypłaty wynagrodzenia dla komplementariusza;
  • należne dywidendy ( także zaliczkowo) z tytułu udziału w spółce komandytowej lub pokrycie straty – proporcjonalnie do określonego aktem założycielskim spółki komandytowej udziału w zyskach.

W rachunku zysków i strat

W zależności od przyjętego przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością wariantu rachunku zysków i strat dywidendy z tytułu udziału w spółce komandytowej ujmuje się:

  • w pozycji G. I. wariantu porównawczego rachunku zysków i strat lub
  • w pozycji J. I. wariantu kalkulacyjnego rachunku zysków i strat „ Dywidendy i udziały w zyskach”.

Dywidendy i udziały w zyskach podlegają prezentacji w kwocie brutto. Jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podatkowych spółka komandytowa jako płatnik jest zobowiązana do potrącenia podatku dochodowego, w księgach spółki z ograniczoną odpowiedzialnością podatek ten zwiększy przychód z tytułu otrzymanej dywidendy, a drugostronnie należności publiczno-prawne. Pobrany przez płatnika podatek prezentowany jest w pozycji O lub L (odpowiednio wariantu porównawczego lub kalkulacyjnego rachunku zysków i strat) „Podatek dochodowy” spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

W przypadku osiągnięcia przez spółkę komandytową straty za rok obrotowy jej wspólnicy mogą zdecydować o jej pokryciu wkładem pieniężnym. W zależności od przyjętego przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością
wariantu rachunku zysków i strat wymaganą do pokrycia stratę z tytułu udziału w spółce komandytowej ujmuje się w pozycji:

  • H. IV. w wariancie porównawczym lub
  • K. IV. w wariancie kalkulacyjnym pod datą uchwały wspólników.