W okresie wypowiedzenia umowy o pracę wielu pracowników staje przed wyzwaniem znalezienia nowego zatrudnienia. Proces rekrutacyjny wiąże się z rozmowami kwalifikacyjnymi, spotkaniami z potencjalnymi pracodawcami czy testami kompetencyjnymi, które często odbywają się w standardowych godzinach pracy. Nie zawsze możliwe jest więc pogodzenie obecnych obowiązków zawodowych z aktywnym poszukiwaniem nowego stanowiska.
Właśnie z myślą o takich sytuacjach ustawodawca przewidział w Kodeksie pracy specjalne rozwiązanie, jakim są dni wolne na poszukiwanie pracy, potocznie nazywane również urlopem na poszukiwanie pracy. Jest to szczególne uprawnienie pracownicze, które ma na celu wsparcie osoby zwalnianej w płynnym przejściu na nowe stanowisko, bez utraty prawa do wynagrodzenia.
SPIS TREŚCI
Zgodnie z art. 37 Kodeksu pracy, pracownikowi znajdującemu się w okresie wypowiedzenia umowy o pracę przysługuje zwolnienie od pracy w celu poszukiwania nowego zatrudnienia. Zwolnienie to obejmuje 2 albo 3 dni robocze, w zależności od długości okresu wypowiedzenia.
Wymiar dni wolnych na poszukiwanie pracy jest bezpośrednio powiązany z kodeksowym okresem wypowiedzenia:
Co istotne, uprawnienie to przysługuje niezależnie od stażu pracy u danego pracodawcy czy zajmowanego stanowiska. Urlop na poszukiwanie pracy nie jest również uzależniony od faktycznej liczby rozmów kwalifikacyjnych zaplanowanych w tym czasie.
Podstawowym i jednocześnie kluczowym warunkiem nabycia prawa do dni wolnych na poszukiwanie pracy jest fakt, że wypowiedzenie umowy następuje z inicjatywy pracodawcy. Oznacza to, że:
Wyjątkiem od prawa do zwolnienia jest także sytuacja, w której pracodawca rozwiązuje umowę w trybie art. 52 Kodeksu pracy, czyli bez wypowiedzenia, z winy pracownika. Dotyczy to między innymi ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych, popełnienia przestępstwa uniemożliwiającego dalsze zatrudnienie lub utraty niezbędnych uprawnień do wykonywania pracy z winy pracownika. W takich przypadkach urlop na poszukiwanie pracy nie przysługuje.
Choć w praktyce bardzo często mówi się o „urlopie”, dni wolne na poszukiwanie pracy nie są urlopem wypoczynkowym w rozumieniu Kodeksu pracy. Oznacza to, że:
Za czas zwolnienia pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia. Jest ono obliczane na zasadach analogicznych jak wynagrodzenie za urlop okolicznościowy, czyli z uwzględnieniem stałych składników wynagrodzenia z miesiąca, w którym przypada zwolnienie.
Dni wolne na poszukiwanie pracy udzielane są w dniach roboczych, a nie w godzinach. W praktyce oznacza to, że:
Zwolnienie na poszukiwanie pracy udzielane jest wyłącznie na wniosek pracownika. Termin wykorzystania dni wolnych powinien zostać uzgodniony pomiędzy stronami, przy czym pracodawca nie powinien bez uzasadnionej przyczyny utrudniać pracownikowi skorzystania z tego prawa. Pracownik nie ma również obowiązku przedstawiać dowodów na odbycie w tym czasie rozmów o pracę. Zwolnienie na poszukiwanie pracy przysługuje wyłącznie na wniosek pracownika.
W systemie kadrowo-płacowym enova365, nieobecność z tego tytułu posiada dedykowany e-wniosek. Za pośrednictwem aplikacji można więc łatwo zarówno wnioskować o zwolnienie na czas rekrutacji, jak i kontrolować liczbę dni wykorzystanego zwolnienia.
1. Czy dni wolne na poszukiwanie pracy można wykorzystać jednorazowo czy w częściach?
Przepisy Kodeksu pracy nie wskazują wprost, czy dni wolne na poszukiwanie pracy muszą być wykorzystane jednorazowo, czy mogą zostać podzielone. W praktyce przyjmuje się, że pracownik może wykorzystać je zarówno łącznie, jak i w różnych dniach, o ile mieści się to w okresie wypowiedzenia i zostanie uzgodnione z pracodawcą.
Najczęściej dni te wykorzystywane są elastycznie – w terminach zaplanowanych rozmów rekrutacyjnych. Kluczowe znaczenie ma tu porozumienie stron, jednak pracodawca nie powinien bez uzasadnionej przyczyny utrudniać skorzystania z tego uprawnienia.
2. Czy urlop na poszukiwanie pracy przysługuje pracownikowi zatrudnionemu na czas określony?
Tak, urlop na poszukiwanie pracy przysługuje również pracownikom zatrudnionym na czas określony, pod warunkiem, że umowa została wypowiedziana przez pracodawcę i okres wypowiedzenia wynosi co najmniej 2 tygodnie.
Rodzaj umowy (na czas określony lub nieokreślony) nie ma znaczenia dla prawa do dni wolnych na poszukiwanie pracy. Decydujące są wyłącznie: inicjatywa pracodawcy oraz długość okresu wypowiedzenia. W praktyce oznacza to, że także pracownicy zatrudnieni terminowo mogą skorzystać z tego uprawnienia, jeśli spełnione zostaną ustawowe warunki.
3. Czy dni wolne na poszukiwanie pracy można wykorzystać w okresie wypowiedzenia na zwolnieniu lekarskim?
Nie. Dni wolne na poszukiwanie pracy nie mogą być wykorzystane w czasie przebywania na zwolnieniu lekarskim (L4). Zwolnienie chorobowe oznacza bowiem niezdolność do pracy i wyłącza możliwość korzystania z innych zwolnień od pracy, w tym urlopu na poszukiwanie pracy.
Jeżeli jednak L4 zakończy się przed upływem okresu wypowiedzenia, pracownik może jeszcze złożyć wniosek o dni wolne na poszukiwanie pracy i wykorzystać je w pozostałym czasie. Należy pamiętać, że niewykorzystane dni nie podlegają wypłacie w formie ekwiwalentu.
Autorzy:
Sylwia Paradowska, Manager ds. Kadr, Płac i Wdrożeń
Anna Pamuła, Starszy Specjalista ds. Kadr, Płac i Wdrożeń
Poszukują Państwo polecanego i profesjonalnego partnera, który wspiera firmy w zakresie księgowości, kadr i płac? Zapraszamy do kontaktu – wspólnie znajdziemy rozwiązania najlepiej dopasowane do Państwa potrzeb.