Blog

Obowiązkowy split payment – co wzbudza największe obawy przedsiębiorców?

12.11.2019
Split payment

Wraz z nadejściem listopada 2019 roku split payment, system płatności podzielonej, jest obowiązkowy dla wskazanych przez ustawę branż. Na czym polega ten mechanizm i jakie jego następstwa odczują przedsiębiorcy?

System płatności podzielonej

Split payment związany jest z odprowadzaniem podatku VAT i sprowadza się do rozdzielenia przez nabywcę towarów lub usług uiszczanej kwoty na dwa osobne rachunki – rachunek rozliczeniowy i rachunek VAT. Nie ma konieczności wykonywania dwóch osobnych przelewów, gdyż czynności rozliczeniowe podejmowane są przez banki.

Split payment dotyczy przede wszystkim takich branż jak budownicza, elektroniczna, paliwowa i motoryzacyjna, które wiążą się ze szczególnym ryzykiem wystąpienia wyłudzeń podatkowych. Obowiązek ten powstaje, jeśli wartość transakcji między podmiotami odprowadzającymi podatek jest równa lub wyższa niż 15 000 zł. Zmiany te wywołały niepokój wśród wielu przedsiębiorców. Co wzbudza ich największe obawy?

Szansa czy zagrożenie?

W zamyśle ustawodawcy wprowadzenie obowiązkowego mechanizmu podzielonej płatności ma na celu uszczelnienie systemu podatkowego. Nie odbywa się to jednak bez niedogodności po stronie przedsiębiorców.

Wśród najczęściej podnoszonych argumentów przeciwko wprowadzeniu mechanizmu można wymienić:

  • Zamrożenie kwot na rachunku VAT-owskim – środki tam zgromadzone mogą być przeznaczone tylko na określone przez ustawodawcę cele, co ogranicza swobodę w zakresie ich alokacji. Jest to szczególnie uciążliwe dla przedsiębiorców, dla których płynność finansowa i możliwość podejmowania kolejnych inwestycji stanowi motor napędowy ich działalności. Ustawodawca uznał te zastrzeżenia. Z rachunku VAT można opłacić podatek dochodowy, składki ZUS, cła i akcyzy.
  • Wysokie kary – przewidziane zarówno dla dostawcy, jak i nabywcy towarów lub usług. W przypadku tego pierwszego kara może być nałożona w przypadku nieprawidłowego oznaczenia faktury, tzn. pominięcia informacji o mechanizmie płatności split payment. Nabywca zaś może być pociągnięty do odpowiedzialności za nieuiszczenie kwoty w tymże systemie mimo występowania takiego obowiązku. Każde ze wspomnianych naruszeń daje podstawę do wymierzenia kary w wysokości 30% sumy, na jaką opiewa wskazany na fakturze podatek. W takich realiach niezwykle pomocny może okazać się outsourcing usług księgowych, dający gwarancję prawidłowości we wspomnianym obszarze.
  • Wątpliwości co do obowiązku zastosowania mechanizmu – mogą pojawiać się pytania ze strony płatników, jak zrealizować płatność, jeśli kontrahent nie ma otwartego rachunku VAT. Chodzi tu o sytuację, kiedy do prowadzenia działalności gospodarczej przedsiębiorca używa rachunku osobistego.
  • Problematyczna jest kwestia przelewów między rachunkami VAT-owskimi otwartymi w różnych bankach – obecnie nie ma takiej możliwości.
  • Zastosowanie różnych walut – split payment można przeprowadzić jedynie w złotówkach.

Wprowadzenie obowiązkowego split payment-u, choć ma słuszne założenia, w praktyce jest źródłem wielu niedogodności. Ogranicza płynność finansową przedsiębiorców, wiąże się z obowiązkiem dokładnego analizowania dokonywanych transakcji, naraża strony na ryzyko wahań kursów walut i ingeruje w ich prawo do swobodnego ukształtowania stosunku umownego w zakresie waluty, w której płatność ma być dokonana.

Wysokie sankcje mogą uderzać, częstokroć niesłusznie, w portfel podatnika, który dopuścił się omyłki, nie mając na celu obejścia prawa. Dlatego też w obecnych realiach prawnych warto zdecydować się na outsourcing usług księgowych, który zapewni prawidłowość wszelkich operacji, zapobiegając ryzyku nałożenia kar.