Zmiany w obliczaniu stażu pracy – skorzysta na nich duża liczba pracowników  

SPIS TREŚCI

1. Czym jest staż pracy według obowiązujących przepisów
2. Nowelizacja przepisów – staż pracy także poza etatem
3. Jak udokumentować nowy staż pracy
4. Zmiany od 2026 roku – co z okresem sprzed nowelizacji
5. Co zyskają pracownicy dzięki nowym zasadom
6. Podsumowanie
7. FAQ – najczęściej zadawane pytania

Aktualizacja artykułu 25.10.2025

15 października 2025 roku Prezydent podpisał ustawę wprowadzającą istotne zmiany w sposobie ustalania stażu pracy. Nowelizacja, która wejdzie w życie w 2026 roku, znacząco poszerza katalog okresów uwzględnianych przy obliczaniu stażu pracy. Co ważne, jednostki sektora finansów publicznych rozpoczną stosowanie nowych przepisów już 1 stycznia 2026 roku, natomiast pracodawcy prywatni zostali objęci nimi od 1 maja 2026 roku.

Czym jest staż pracy według obowiązujących przepisów

Staż pracy to jeden z kluczowych elementów prawa pracy – od jego długości zależy m.in. prawo do urlopu wypoczynkowego, wysokość odprawy, okres wypowiedzenia czy dodatek stażowy. Przepisy rozróżniają staż zakładowy, czyli okres zatrudnienia u aktualnego pracodawcy, oraz staż ogólny, obejmujący wszystkie dotychczasowe okresy zatrudnienia.

Obecnie, zgodnie z Kodeksem pracy, do stażu wlicza się wyłącznie zatrudnienie regulowane przepisami prawa pracy – czyli stosunek pracy na podstawie umowy o pracę, mianowania, powołania, wyboru lub spółdzielczej umowy o pracę. W praktyce oznacza to, że osoby wykonujące zlecenia lub prowadzące działalność gospodarczą nie zyskiwały uprawnień wynikających ze stażu pracy.

Nowelizacja przepisów – staż pracy także poza etatem

Nowelizacja ma na celu wyrównanie szans osób wykonujących różne formy aktywności zawodowej. Ministerstwo zaproponowało, by do stażu pracy zaliczać nie tylko zatrudnienie etatowe, ale również inne formy zarobkowania. Dzięki temu osoby prowadzące działalność gospodarczą czy wykonujące umowy cywilnoprawne zyskają możliwość wykazania doświadczenia zawodowego na równych zasadach.

Zgodnie z nowymi przepisami, do stażu pracy będą wliczane także m.in.:

• okresy prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej lub współpracy przy jej prowadzeniu,
• okresy wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia, o świadczenie usług lub umowy agencyjnej,
• członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej i spółdzielni kółek rolniczych,
• okresy wykonywania działalności zarobkowej za granicą,
• a także czas zawieszenia działalności gospodarczej w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem – pod warunkiem, że opłacane były składki na ubezpieczenia społeczne.

Co istotne, jeśli dana osoba wykonywała wcześniej pracę na rzecz obecnego pracodawcy na podstawie umowy zlecenia lub działalności gospodarczej, te okresy również zostaną wliczone do stażu zakładowego. Może to wpłynąć na długość okresu wypowiedzenia czy prawo do dodatkowych świadczeń pracowniczych.

Jak udokumentować nowy staż pracy

Podstawowym dokumentem potwierdzającym okresy nieetatowej aktywności zawodowej będzie zaświadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS). Wystąpić o nie będzie można poprzez Platformę Usług Elektronicznych (PUE ZUS).

Jeżeli ZUS nie będzie dysponował odpowiednimi danymi – np. w przypadku pracy za granicą czy zleceń zawieranych ze studentami poniżej 26 roku życia – obowiązek udokumentowania okresu pracy spocznie na pracowniku. W takich sytuacjach konieczne może być przedstawienie umów, rachunków lub innych potwierdzeń zatrudnienia.

Zmiany od 2026 roku – co z okresem sprzed nowelizacji

Pracownicy będą mieli 24 miesiące na udokumentowanie okresów, które od 2026 roku mogą być zaliczane do stażu pracy. W przypadku sektora publicznego termin ten rozpoczyna się 1 stycznia 2026 roku, natomiast w sektorze prywatnym – 1 maja 2026 roku.

Nowe przepisy nie przewidują jednak możliwości wstecznego uzupełniania świadczeń już nabytych. Przykładowo, pracodawca nie będzie musiał wyrównywać urlopu wypoczynkowego za lata wcześniejsze. Jeśli jednak pracownik udokumentuje dodatkowe okresy w przewidzianym czasie, jego staż pracy – a więc także uprawnienia za rok wejścia w życie ustawy – zostaną przeliczone.

Pracownicy, którzy nie przedstawią wymaganych dokumentów w ustawowym terminie, utracą możliwość zaliczenia tych okresów do stażu pracy.

Co zyskają pracownicy dzięki nowym zasadom

Nowelizacja przepisów o stażu pracy to korzystna zmiana dla dużej grupy osób, które przez lata wykonywały pracę poza etatem. Dzięki nowym regulacjom:

• większa liczba pracowników zyska dostęp do dłuższego urlopu,
• wzrośnie liczba osób uprawnionych do dodatków stażowych i odpraw,
• doświadczenie zdobyte w ramach umów cywilnoprawnych zostanie formalnie docenione.

To także sygnał, że prawo pracy staje się bardziej elastyczne i dostosowane do współczesnego rynku, w którym coraz więcej osób łączy różne formy zatrudnienia.

Podsumowanie – dlaczego ta zmiana jest ważna

Zmiany w obliczaniu stażu pracy to krok w stronę bardziej sprawiedliwego rynku pracy. Uznanie różnych form aktywności zawodowej pozwoli wielu osobom – w tym freelancerom, zleceniobiorcom i przedsiębiorcom – korzystać z takich samych przywilejów jak osoby zatrudnione na etat. Dzięki temu system pracy w Polsce stanie się bardziej elastyczny i sprawiedliwy.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

1. Kiedy wchodzą w życie zmiany w obliczaniu stażu pracy?
   Dla sektora publicznego – 1 stycznia 2026 r., a dla prywatnego – 1 maja 2026 r.
2. Czy umowa zlecenia będzie wliczana do stażu pracy?
   Tak, po wejściu w życie nowelizacji umowa zlecenia oraz umowa o świadczenie usług będą wliczane do ogólnego stażu pracy.
3. Czy prowadzenie działalności gospodarczej liczy się do stażu pracy?
   Tak, nowe przepisy przewidują wliczanie okresów prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej oraz współpracy przy niej.
4. Jak udokumentować okres pracy na zleceniu?
   Najczęściej wystarczy zaświadczenie z ZUS. Jeśli ZUS nie ma danych – pracownik musi sam przedstawić dokumenty potwierdzające zatrudnienie.
5. Czy można liczyć na wyrównanie urlopu wstecznie?
   Nie. Nowelizacja nie działa wstecz. Dodatkowe uprawnienia przysługują dopiero po udokumentowaniu stażu po wejściu w życie ustawy.
6. Co się stanie, jeśli nie zdążę udokumentować okresów w 24 miesiące?
   Po upływie tego terminu okresy pracy nieetatowej nie będą mogły zostać zaliczone do stażu pracy.

Źródło: gov.pl – Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej

MDDP OUTSOURCING POLSKA – USŁUGI KSIĘGOWE I KADROWO-PŁACOWE DLA WYMAGAJĄCYCH FIRM
KSIĘGOWI I KADROWI, KTÓRZY TWORZĄ WARTOŚĆ – NIE TYLKO JĄ MIERZĄ

▪  Usługi księgowe  ▪ Usługi kadrowo-płacowe ▪ Sprawozdania finansowe
> Zadzwoń do nas już dziś! <

Autor: Martyna Ścierska – Ekspert ds. Kadr i Płac, MDDP Outsourcing Polska – Katowice