Zmiany w składce zdrowotnej dla przedsiębiorców od 2022 r.
Blog

Zmiany w składce zdrowotnej dla przedsiębiorców od 2022 r.

18.11.2021
polski ład- składka zdrowotna

W pierwszej kolejności zmianie ulegnie wysokość składki. Dotychczas niezależnie od dochodu, czy też formy opodatkowania każdy przedsiębiorca opłacał składkę zdrowotną w stałej, niezmiennej przez cały rok kalendarzowy wysokości. Zmiana dotyczy jednakże nie tylko nie tylko wysokości, ale i terminu płatności jak i procedury zwrotu. Szczegóły w poniższym artykule.

Od 1 stycznia 2022 r. większość przedsiębiorców w celu skalkulowania wysokości składki zdrowotnej podlegającej wpłacie będzie zobligowana ustalić dochód z prowadzonej działalności gospodarczej i dopiero na podstawie skalkulowanego dochodu będzie możliwe ustalenie wysokości składki zdrowotnej.

Poniżej znajdziecie tabelaryczne podsumowanie tego jak będzie kształtowała się wysokość składki zdrowotnej w zależności od wybranej formy opodatkowania.​​​​​​

Termin płatności składki

Dotychczas przedsiębiorcy opłacali składki do 10 bądź 15 dnia miesiąca. Od 1 stycznia 2022 r. terminy płatności składki na ubezpieczenie zdrowotne będą przedstawiały się jak poniżej:

15 dzień następnego miesiąca – dla płatników składek posiadających osobowość prawną;

20 dzień następnego miesiąca – dla pozostałych płatników, termin ten dla tej grupy będzie zatem zbieżny z terminem płatności zaliczki na PIT.​​​​​​​

Poprzez zmianę przepisów w zakresie składki zdrowotnej zmienia się nie tylko harmonogram prac w zakresie rozliczeń klientów ale również dokładane są nowe obowiązki.

Rewolucja w rozliczeniu składki zdrowotnej nie dotyczy tylko i wyłącznie kwestii związanej z jej wysokością, ale również w związku z zaistnieniem nowych obowiązków związanych z jej rozliczeniem.

Dziś obowiązki przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą wobec ZUS są mocno ograniczone. Przedsiębiorca rozliczający składki tylko i wyłącznie za siebie, nie musi składać deklaracji rozliczeniowych (poza dwiema pierwszymi w danymi roku) bowiem deklaracje za pozostałe miesiące są klonowane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

I tak też od 1 stycznia 2022 roku ten aspekt istotnie się zmieni, bowiem przedsiębiorcy będą zobowiązani do składania deklaracji rozliczeniowych ZUS comiesięcznie. Dodatkowo deklaracje te będą wymagały większej ilości danych niż dotychczas.

Zgodnie z projektem przepisów imienne raporty miesięczne, jak również deklaracje rozliczeniowe powinny zawierać informacje dotyczące płatnika składek tj.:

  • Informacje o obowiązujących w danym miesiącu formach opodatkowania;
  • Informacja o przychodach lub dochodach;
  • Informacje o kwocie dopłaty stanowiącej różnice między roczną składką na ubezpieczenie zdrowotne a sumą składek na ubezpieczenie zdrowotne za poszczególne miesiące roku kalendarzowego albo składkowego

Procedura zwrotu

W przypadku, gdy suma wpłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne będzie wyższa od rocznej składki liczonej od rocznej podstawy, przedsiębiorca jest uprawniony do jej zwrotu.

Niemniej jednak procedura zwrotu składki jest mocno sformalizowana. Po pierwsze termin na skorzystanie z prawa zwrotu jest terminem zawitym.                                                                                

Dla przypomnienia- termin zawity jest to szczególny rodzaj terminu, charakteryzujący się dużym rygorem prawnym, przejawiającym się w tym, że niepodjęcie określonej czynności przez uprawniony podmiot w okresie zakreślonym tym terminem, powoduje definitywne wygaśnięcie przysługującego podmiotowi prawa do tej czynności.

Oznacza to, że płatnicy, którzy nie złożą stosownej korekty rocznej w zakresie rozliczenia składki zdrowotnej bezpowrotnie utracą prawo do odzyskania tej nadpłaty. Zgodnie z zaproponowanym przepisem art. 81 ust 2o ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych wniosek złożony po terminie pozostawia się bez rozpoznania.

Rząd przygotował także szczegółowy opis procedury zwrotu. Zgodnie z zaproponowanym przepisem wnioski o zwrot nadpłaty powinny być składane do końca maja roku następnego. Wniosek składany jest wyłącznie drogą elektroniczną poprzez portal PUE, dokument jest uwierzytelniany profilem zaufanym, podpisem elektronicznym lub podpisem osobistym. 

ZUS zwraca nadpłatę w terminie 3 miesięcy od upływu terminu do złożenia zeznania rocznego, na rachunek bankowy wskazany we wniosku.

Co to oznacza w praktyce ? Dużą dyscyplinę po stronie biur rachunkowych i Klientów w dotrzymywaniu terminów. Czynny żal nie będzie miał zastosowania, w przepisach brak jest również jakiejkolwiek procedury związanej z przywróceniem terminu.

Na przedsiębiorców będzie nałożona jeszcze dodatkowa procedura w przypadku wystąpienia niedopłaty w składce zdrowotnej. Przedsiębiorcy w sytuacji wystąpienia niedopłaty, zobowiązani są do jej uregulowania w terminie do końca lutego następnego roku – termin zbieżny z terminem złożenia rozliczenia rocznego PIT-28 dla podatników opodatkowanych zryczałtowanym podatkiem dochodowym. Niestety z uwagi na nieprecyzyjność przepisów w tym zakresie nie wiadomo jaki będzie termin na korektę roczną w związku z dopłatą dla pozostałych ubezpieczonych.

Rozszerzenie katalogu tytułów podlegających obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego

Do katalogu tytułów podlegających obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego dodano „osoby powołane do pełnienia funkcji na mocy aktu powołania, które z tego tytułu pobierają wynagrodzenie. W grupie tej znajdują się przede wszystkim członkowie zarządu i prokurenci, którzy  otrzymują za pełnienie tej funkcji wynagrodzenie.

Podstawą wymiaru składki dla takich osób będzie otrzymane wynagrodzenie.

Wymiana informacji między ZUS i Szefem KAS

Od 1 stycznia 2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych będzie zobowiązany informować Szefa Krajowej Administracji Skarbowej o formie opodatkowania oraz o wysokości przychodów lub dochodów wykazywanych w dokumentach rozliczeniowych. Podczas gdy, Szef Krajowej Administracji Skarbowej będzie przekazywał Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych informacje o rozbieżnościach pomiędzy tymi informacjami wykazanymi dla celów podatkowych.

ZUS – zdobywa więcej kompetencji w zakresie kontroli, a przedsiębiorcy mogą spodziewać się dodatkowego obszaru w zakresie którego mogą zostać skontrolowani.

Na koniec warto dodać, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych na mocy znowelizowanych przepisów uzyska dodatkowe uprawnienie do kontroli prawidłowości i rzetelności danych przekazanych przez płatnika składek w jego dokumentach rozliczeniowych. Kontrola będzie odbywała się na zasadach określonych w rozdziale 10 – (Kontrola wykonywania zadań z zakresu ubezpieczeń społecznych) –  ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Dodatkowo ZUS uzyska specjalne uprawnienia do występowania w indywidualnych sprawach do właściwego naczelnika urzędu skarbowego o przekazanie informacji w zakresie formy opodatkowania czy też wysokości przychodów lub dochodu.

Autor: Agnieszka Piętak, Manager obszaru Księgowości w MDDP Outsourcing.