CIT estoński a amortyzacja środków trwałych

Ryczałt od dochodów spółek, czyli tzw. CIT estoński, to forma opodatkowania obowiązująca od 2021 roku. W praktyce system ten znacząco zmienia sposób rozliczania kosztów podatkowych, w tym zagadnienie, jakim jest CIT estoński a amortyzacja środków trwałych.

SPIS TREŚCI 

1. CIT estoński – podstawowe zasady opodatkowania
2. CIT estoński a amortyzacja środków trwałych – brak amortyzacji podatkowej
3. Dochód z nieujawnionych operacji gospodarczych a amortyzacja
4. CIT estoński a amortyzacja jednorazowa środków trwałych
5. Bilansowe uproszczenia amortyzacyjne przy estońskim CIT
6. Ukryte zyski a amortyzacja przy estońskim CIT
7. FAQ – najczęściej zadawane pytania

CIT estoński – podstawowe zasady opodatkowania

W przypadku estońskiego CIT nie ma konieczności:

• prowadzenia rachunkowości podatkowej,
• ustalania podatkowych kosztów uzyskania przychodów,
• obliczania podatkowych odpisów amortyzacyjnych.

Zaliczki na podatek CIT nie są płacone co miesiąc. Podatek odprowadzany jest dopiero w momencie wypłaty zysku ze spółki (dywidendy). Pozwala to podatnikom samodzielnie określić moment opodatkowania oraz przeznaczyć środki finansowe na bieżącą działalność operacyjną.

Dodatkowo, w momencie wypłaty zysku efektywna stawka podatku – obejmująca zarówno podatek od dochodu spółki, jak i podatek od dywidendy płacony przez wspólnika – jest niższa niż w klasycznym CIT.

CIT estoński a amortyzacja środków trwałych – brak amortyzacji podatkowej

Zgodnie z art. 28h ust. 1 ustawy o CIT, podatnik opodatkowany ryczałtem nie podlega opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 19, art. 24b, art. 24ca oraz art. 24d ustawy o CIT. Oznacza to odejście od klasycznych zasad rozliczeń podatkowych, w tym od amortyzacji podatkowej.

Stanowisko to potwierdził Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 19 stycznia 2024 r. (nr 0111-KDIB1-2.4010.646.2023.3.MC). Organ wskazał, że spółka wybierająca opodatkowanie ryczałtem od dochodów spółek nie podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych i nie stosuje przepisów dotyczących amortyzacji podatkowej.

Dochód z nieujawnionych operacji gospodarczych a amortyzacja

W sytuacji nieuwzględnienia w kosztach bilansowych odpisów amortyzacyjnych – na skutek błędów w operacjach gospodarczych – po stronie spółki opodatkowanej estońskim CIT może powstać dochód z tytułu nieujawnionych operacji gospodarczych.

Dochód ten wynika z pominięcia w prowadzonych księgach rachunkowych zdarzeń gospodarczych, mimo istnienia obowiązku ich wykazania w przychodach lub kosztach, stratach albo zyskach.

Podsumowując, przy opodatkowaniu ryczałtem możliwa jest wyłącznie amortyzacja bilansowa środków trwałych, przy jednoczesnym całkowitym wykluczeniu amortyzacji podatkowej. Błędnie zaksięgowane odpisy amortyzacyjne mogą skutkować powstaniem dodatkowego dochodu podatkowego.

CIT estoński a amortyzacja jednorazowa środków trwałych

Co do zasady, spółka korzystająca z estońskiego CIT nie może stosować amortyzacji jednorazowej w rozumieniu przepisów podatkowych. Jeżeli jednak spółka zamierza jednorazowo ująć w kosztach zakup środka trwałego o wartości początkowej do 10 000 zł, konieczna jest zmiana polityki rachunkowości, zatwierdzona przez zarząd spółki.

Rozliczenia przy estońskim CIT prowadzone są wyłącznie na podstawie ksiąg rachunkowych. W odróżnieniu od klasycznego CIT nie stosuje się rozliczeń podatkowych. Przed przejściem na ryczałt konieczne jest sporządzenie tzw. korekty wstępnej, polegającej na przeliczeniu różnic przejściowych pomiędzy wynikiem podatkowym a rachunkowym.

Bilansowe uproszczenia amortyzacyjne przy estońskim CIT

Przy estońskim CIT zastosowanie ma wyłącznie rozdział 6b ustawy o CIT, regulujący zasady ryczałtu. Mimo to zdarza się, że spółki błędnie stosują jednorazowe odpisy amortyzacyjne na podstawie art. 16f ust. 3 ustawy o CIT, mimo że przepis ten nie ma zastosowania przy ryczałcie.

Jednostka opodatkowana estońskim CIT może jednak stosować uproszczenia w amortyzacji wynikające z ustawy o rachunkowości oraz zapisów polityki rachunkowości, w szczególności dotyczące progów istotności.

Dopuszczalne jest m.in.:

• stosowanie stawek amortyzacyjnych z Wykazu stawek amortyzacyjnych,
• jednorazowe odpisy bilansowe, jeśli nie zniekształcają obrazu sytuacji finansowej,
• stosowanie metody degresywnej lub naturalnej, jeśli jest to uzasadnione ekonomicznie.

Amortyzacji bilansowej podlegają m.in. nieruchomości mieszkalne, prawo wieczystego użytkowania gruntów oraz środki trwałe sfinansowane dotacją, o ile wpływają na wynik finansowy jednostki.

Ukryte zyski a amortyzacja przy estońskim CIT

Należy pamiętać, że 50% wartości odpisów amortyzacyjnych od samochodu osobowego używanego do celów mieszanych może zostać uznane za dochód z tytułu ukrytych zysków lub wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą, zgodnie z art. 28m ust. 4 pkt 2 oraz ust. 4a ustawy o CIT.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Czy przy estońskim CIT stosuje się amortyzację podatkową?
Nie. Przy opodatkowaniu ryczałtem od dochodów spółek nie stosuje się przepisów o amortyzacji podatkowej. Możliwa jest wyłącznie amortyzacja bilansowa zgodnie z ustawą o rachunkowości.

CIT estoński a amortyzacja środków trwałych – jakie zasady obowiązują?
Amortyzacja prowadzona jest wyłącznie w księgach rachunkowych i wpływa na wynik finansowy, ale nie na podstawę opodatkowania. Rozliczenia podatkowe są oderwane od kosztów bilansowych aż do momentu wypłaty zysku.

Czy spółka na estońskim CIT może stosować amortyzację jednorazową?
Co do zasady – nie na gruncie podatkowym. Jednorazowe odpisy mogą być jednak dopuszczalne bilansowo, jeśli wynikają z polityki rachunkowości i nie zniekształcają obrazu sytuacji finansowej jednostki.

Czy można amortyzować środki trwałe o wartości do 10 000 zł?
Tak, ale wyłącznie bilansowo. Wymaga to odpowiednich zapisów w polityce rachunkowości oraz zgody zarządu na przyjęcie uproszczeń.

Jakie są skutki błędnej amortyzacji przy estońskim CIT?
Błędnie zaksięgowane odpisy amortyzacyjne mogą skutkować powstaniem dochodu z tytułu nieujawnionych operacji gospodarczych, który podlega opodatkowaniu ryczałtem.

Czy amortyzacja samochodu osobowego na estońskim CIT rodzi dodatkowe ryzyka?
Tak. 50% odpisów amortyzacyjnych od samochodu osobowego używanego do celów mieszanych może zostać uznane za dochód z tytułu ukrytych zysków lub wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą.

Czy po wyjściu z estońskiego CIT można wrócić do amortyzacji podatkowej?
Tak. Po zakończeniu opodatkowania ryczałtem podatnik może wybrać dalsze stosowanie zasad bilansowych albo przejść na amortyzację podatkową zgodnie z art. 16i–16m ustawy o CIT.

Autor: Monika Oleśińska, Księgowy, MDDP Outsourcing

Poszukują Państwo polecanego i profesjonalnego partnera, który wspiera firmy w zakresie księgowości, kadr i płac? Zapraszamy do kontaktu – wspólnie znajdziemy rozwiązania najlepiej dopasowane do Państwa potrzeb.