JPK PIT – od kiedy obowiązuje i co oznacza dla przedsiębiorców?

JPK PIT, czyli jednolity plik kontrolny dla podatku dochodowego od osób fizycznych, to nowy, obowiązkowy sposób raportowania danych podatkowych w formie elektronicznej. W praktyce coraz więcej przedsiębiorców zadaje pytanie: jpk pit od kiedy będzie obowiązkowy i kogo dokładnie obejmą nowe przepisy?

Zgodnie z regulacjami, obowiązek wdrażany będzie etapami – od 1 stycznia 2026 roku oraz od 1 stycznia 2027 roku, w zależności od statusu podatnika i sposobu rozliczeń.

SPIS TREŚCI

1. Czym jest JPK PIT i na czym polega zmiana?
2. Dlaczego wprowadzono JPK PIT?
3. JPK PIT – od kiedy obowiązuje? Harmonogram wdrożenia
4. Jakie pliki JPK będą obowiązkowe?
5. Struktura JPK_PKPIR
6. Zmiany dla ryczałtowców – JPK EWP
7. JPK ST – ewidencja środków trwałych i WNiP
8. Jak przygotować się do JPK PIT?
9. FAQ – JPK PIT

Czym jest JPK PIT i na czym polega zmiana?

Nowe zasady są bezpośrednio powiązane z obowiązkiem przesyłania ewidencji podatkowych w strukturze JPK PIT. Aby wygenerować poprawny plik, ewidencja musi być prowadzona w określony w przepisach sposób – przy użyciu programów komputerowych.

Oznacza to odejście od:

• ewidencji papierowych,
• plików PDF,
• niestrukturyzowanych zestawień.

Ewidencje będą prowadzone wyłącznie elektronicznie, tak aby możliwa była wysyłka danych w ustrukturyzowanym formacie XML, zgodnym ze schematami XSD Ministerstwa Finansów.

Dlaczego wprowadzono JPK PIT?

Dzięki nowym strukturom organy podatkowe będą mogły:

• automatycznie analizować dane bez konieczności dodatkowych wyjaśnień,
• uzyskać bezpośredni dostęp do ewidencji podatkowych,
• zwiększyć efektywność kontroli,
• skrócić czas weryfikacji rozliczeń.

JPK PIT – od kiedy obowiązuje? Harmonogram wdrożenia

1 stycznia 2026 r. – pierwszy etap

Od tej daty obowiązek obejmie podatników PIT, którzy:

• prowadzą PKPiR lub ewidencję przychodów (ryczałt),
• są zobowiązani do składania JPK_V7M,
• rozliczają się PIT według skali podatkowej, podatku liniowego lub ryczałtu,
• są wspólnikami spółek osobowych.

Pierwsze pliki JPK za rok 2026 należy przesłać w 2027 roku, w terminie złożenia zeznania rocznego (np. do 30 kwietnia 2027 r. dla PIT-36 i PIT-36L).

Ważne wyjątki

• Jeżeli podatnik utraci zwolnienie z VAT w trakcie 2026 roku, nie będzie zobowiązany do prowadzenia ewidencji komputerowej ani do wysyłki JPK PIT za 2026 r., jeżeli na dzień 1.01.2026 r. był podatnikiem zwolnionym z VAT.
• Skuteczny wybór rozliczeń kwartalnych VAT (do 25.02.2026 r.) oznacza brak obowiązku elektronicznego prowadzenia ksiąg PIT od 1.01.2026 r.

1 stycznia 2027 r. – drugi etap

Od tej daty obowiązek obejmie:

• podatników PIT składających JPK_V7K,
• podatników zwolnionych z VAT.

Pierwsze pliki JPK za 2027 rok należy przesłać do 30 kwietnia 2028 r.

Jakie pliki JPK będą obowiązkowe?

Dla podmiotów prowadzących księgi rachunkowe:

• JPK_KR_PD
• JPK_ST_KR

Dla podmioty prowadzące PKPiR:

• JPK_PKPIR
• JPK_ST

Dla podmiotów prowadzące ewidencję przychodów (ryczałt):

• JPK_EWP
• JPK_ST

Zmiany dla podatników prowadzących PKPiR

• nowy wzór PKPiR (19 kolumn zamiast 17),
• obowiązkowe numery KSeF i identyfikatory kontrahentów,
• rozszerzona ewidencja środków trwałych i WNiP,
• jednolity termin wpisów – do 20. dnia następnego miesiąca.

Struktura JPK_PKPIR

Plik składa się m.in. z węzłów:

• Nagłówek,
• Podmiot1,
• PKPIRInfo,
• PKPIRSpis,
• PKPIRWiersz,
• PKPIRCtrl.

Raportowane będą m.in. dane kontrahenta, opis zdarzenia gospodarczego, data faktycznego otrzymania zapłaty oraz numer dokumentu.

Zmiany dla ryczałtowców – JPK EWP

Ryczałtowcy będą zobowiązani do wysyłki:

• JPK_EWP (ewidencja przychodów),
• JPK_ST (środki trwałe i WNiP).

Najważniejsze zmiany

• nowy wzór ewidencji przychodów,
• obowiązkowe pola: identyfikator kontrahenta i numer KSeF,
• rozszerzony zakres danych w ewidencji środków trwałych.

JPK ST – ewidencja środków trwałych i WNiP

Zakres raportowanych danych obejmuje m.in.:

• datę nabycia, przyjęcia i zbycia środka,
• wartość podatkową,
• stawkę i metodę amortyzacji,
• numer KSeF.

Uwaga: szczegółowe dane o nabyciu i zbyciu dotyczą środków wprowadzonych do ewidencji od 1 stycznia 2026 r.

Jak przygotować się do JPK PIT?

• wybierz program księgowy obsługujący nowe struktury JPK,
• uporządkuj ewidencję środków trwałych,
• zweryfikuj kompletność danych (daty, metody amortyzacji, numery inwentarzowe),
• uzupełnij kartoteki kontrahentów,
• wykonaj próbny eksport plików JPK.

FAQ – JPK PIT

JPK PIT – od kiedy obowiązuje?
Od 1 stycznia 2026 r. dla pierwszej grupy podatników oraz od 1 stycznia 2027 r. dla pozostałych.

Czy JPK PIT trzeba wysyłać co miesiąc?
Nie. Pliki przesyłane są raz w roku, po zakończeniu roku podatkowego.

Czy ryczałtowcy podlegają JPK PIT?
Tak – obowiązuje ich JPK_EWP oraz JPK_ST.

Czy można prowadzić ewidencję w Excelu lub PDF?
Nie. Ewidencja musi być prowadzona w systemach umożliwiających eksport XML.

Czy JPK PIT zastępuje PIT-36 lub PIT-28?
Nie. JPK PIT nie zastępuje zeznań rocznych, a je uzupełnia.

Co grozi za brak przygotowania?
Ryzyko wezwań, czynności sprawdzających i korekt.

Autor: Żaneta Jędrusik, Junior Manager, MDDP Outsorucing

Poszukują Państwo polecanego i profesjonalnego partnera, który wspiera firmy w zakresie księgowości, kadr i płac? Zapraszamy do kontaktu – wspólnie znajdziemy rozwiązania najlepiej dopasowane do Państwa potrzeb.