Wycofanie samochodu osobowego będącego środkiem trwałym z działalności oraz jego darowizna w JDG opodatkowanej ryczałtem – skutki podatkowe

Wycofanie samochodu z jednoosobowej działalności gospodarczej to pozornie prosta czynność, która może jednak generować szereg konsekwencji podatkowych – od VAT, przez ryczałt, aż po podatek od spadków i darowizn. W artykule wyjaśniamy, kiedy warto zdecydować się na wycofanie auta z ewidencji środków trwałych, jakie skutki wywołuje sprzedaż lub darowizna pojazdu oraz jak uniknąć błędów podczas rozliczeń z urzędem skarbowym.

SPIS TREŚCI 

1. Wycofanie samochodu osobowego z działalności gospodarczej – kiedy i dlaczego przedsiębiorcy się na to decydują
2. Powstanie przychodu przy sprzedaży wycofanego samochodu
3. Darowizna samochodu po wycofaniu go z działalności – skutki podatkowe w ryczałcie
4. Wycofanie samochodu i darowizna a podatek VAT
5. Darowizna samochodu a podatek od spadków i darowizn
6. Podsumowanie – jak uniknąć błędów przy wycofaniu samochodu z JDG
7. FAQ – najczęstsze pytania dotyczące wycofania i darowizny samochodu w JDG

Wycofanie samochodu osobowego z działalności gospodarczej – kiedy i dlaczego przedsiębiorcy się na to decydują

Przedsiębiorcy często wycofują użytkowane w działalności pojazdy samochodowe. Decyzja taka może być motywowana stopniem zużycia pojazdu będącego środkiem trwałym, chęcią nabycia nowego samochodu, wolą dalszego użytkowania auta tylko na potrzeby prywatne czy decyzją o darowiźnie tego środka.

Źródłem decyzji o wycofaniu może być również chęć sprzedaży pojazdu jako osoba prywatna lub zakończenie działalności gospodarczej.
Czynność wycofania, jak i późniejsze dysponowanie już wycofanym majątkiem, wywołuje skutki w podatku VAT oraz podatku dochodowym.

W analizowanym przypadku omawiamy wycofanie pojazdu w JDG opodatkowanej ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych oraz jego późniejszą darowiznę — co oznacza, że należy również rozważyć skutki w podatku od spadków i darowizn.

Powstanie przychodu przy sprzedaży wycofanego samochodu

Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. z 2025 r. poz. 843) w art. 6 wskazuje, że ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych opodatkowaniu podlegają przychody osób fizycznych, o których mowa w art. 14 ustawy o PIT.

Zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy PIT – przychodem z działalności gospodarczej są także przychody z odpłatnego zbycia składników majątku będących środkami trwałymi.

W praktyce oznacza to, że przedsiębiorca opodatkowany ryczałtem, w przypadku sprzedaży samochodu będącego środkiem trwałym, musi uwzględnić ten przychód w rozliczeniu.

Ustawa o ryczałcie w art. 12 ust. 1 pkt 7 przewiduje 3% stawkę ryczałtu dla sprzedaży środka trwałego – nawet jeśli został wcześniej wycofany z działalności.
Jeżeli więc sprzedaż wycofanego pojazdu nastąpi w ciągu 6 lat od wycofania, powstanie przychód w działalności gospodarczej.

Darowizna samochodu po wycofaniu go z działalności – skutki podatkowe w ryczałcie

Zarówno art. 12 ust. 1 pkt 7 ustawy o ryczałcie, jak i art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy PIT odnoszą się do odpłatnego zbycia środków trwałych.

Darowizna, jako czynność nieodpłatna, nie powoduje powstania przychodu w JDG.
Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy PIT – gdy odpłatne zbycie nie następuje w ramach działalności gospodarczej, a dotyczy majątku prywatnego, przychód nie powstaje, jeśli od nabycia upłynęło co najmniej 6 miesięcy.

Wycofanie samochodu i darowizna a podatek VAT

Wycofanie samochodu z działalności i przekazanie go na cele osobiste podatnika lub jego darowizna jest – zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o VAT – traktowane jako nieodpłatna dostawa towarów, jeżeli przy nabyciu podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia VAT.

Oznacza to obowiązek zapłaty podatku należnego od wartości rynkowej wycofanego pojazdu.
Podstawę opodatkowania określa art. 29 ust. 2 ustawy VAT, zgodnie z którym jest to cena nabycia towarów podobnych lub koszt wytworzenia.

Dodatkowo wycofanie pojazdu powoduje zmianę jego przeznaczenia. Zgodnie z art. 90b ustawy VAT, jeśli zmiana ta nastąpi w okresie korekty (60 miesięcy), podatnik może dokonać korekty odliczonego VAT.
W przypadku samochodów o wartości do 15 000 zł okres korekty skraca się do 12 miesięcy.

Darowizna samochodu a podatek od spadków i darowizn

Darowizna samochodu osobowego – mimo że nie generuje przychodu w JDG – wymaga analizy pod kątem podatku od spadków i darowizn.

Zależnie od tego, kto jest obdarowanym, czynność ta może być opodatkowana lub zwolniona z podatku.
Ustawa przewiduje trzy grupy obdarowanych, z różnymi kwotami wolnymi.

Zgodnie z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, zwolnione z podatku jest nabycie rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, rodzeństwo, pasierba, ojczyma i macochę — pod warunkiem, że fakt darowizny zostanie zgłoszony w terminie 6 miesięcy na formularzu SD-Z2.

Podsumowanie – jak uniknąć błędów przy wycofaniu samochodu z JDG

Czynność wycofania samochodu z działalności gospodarczej może wydawać się prosta, ale wiąże się z licznymi konsekwencjami podatkowymi.

Przed podjęciem decyzji o wycofaniu pojazdu warto przeanalizować wszystkie możliwe warianty.

Oto najważniejsze kwestie, o których należy pamiętać:

1. Konieczność rozpoznania i zapłaty podatku VAT należnego z tytułu nieodpłatnego przekazania składnika majątku.
2. Świadomość skutków sprzedaży samochodu w ciągu 6 miesięcy od darowizny – powstanie przychodu w JDG.
3. Zgłoszenie darowizny przez osobę z tzw. grupy zerowej na druku SD-Z2 w urzędzie skarbowym.
4. Prawidłowe ustalenie grupy podatkowej darczyńcy i obdarowanego.
5. Sprawdzenie, czy przy nabyciu pojazdu odliczono VAT (100% lub 50%).
6. Formalne wykreślenie samochodu z ewidencji środków trwałych JDG.

FAQ – najczęstsze pytania dotyczące wycofania i darowizny samochodu w JDG

1. Czy wycofanie samochodu z JDG zawsze oznacza obowiązek zapłaty VAT?
   Nie zawsze. Obowiązek ten powstaje tylko wtedy, gdy przy zakupie samochodu przedsiębiorcy przysługiwało prawo do odliczenia VAT.
2. Czy darowizna samochodu powoduje powstanie przychodu w działalności?
   Nie, darowizna ma charakter nieodpłatny i nie generuje przychodu w JDG.
3. Jak długo po wycofaniu samochodu można go sprzedać bez podatku?
   Po 6 latach od wycofania z działalności sprzedaż nie powoduje powstania przychodu w JDG.
4. Czy trzeba zgłosić darowiznę samochodu do urzędu skarbowego?
   Tak, jeśli obdarowany należy do grupy zerowej, należy złożyć formularz SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy od darowizny.
5. Czy można skorygować VAT po wycofaniu pojazdu z działalności?
   Tak, jeśli zmiana przeznaczenia pojazdu nastąpiła w okresie korekty, można zwiększyć odliczenie VAT proporcjonalnie.
6. Czy sprzedaż samochodu po darowiźnie jest opodatkowana?
   Tak – jeśli sprzedaż nastąpi przed upływem 6 miesięcy od darowizny, powstaje obowiązek podatkowy.

Autor: Patryk Kobierski, Team Leader, Księgowość, MDDP Outsourcing

Źródła:

Ustawa z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Ustawa z dnia 20.11.1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne
Ustawa z dnia 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług
Ustawa z dnia 28.07.1983 r. o podatku od spadków i darowizn

Poszukują Państwo sprawdzonego i profesjonalnego partnera, który kompleksowo wspiera przedsiębiorstwa w zakresie księgowości, kadr i płac? Zapraszamy do kontaktu – wspólnie znajdziemy rozwiązania najlepiej dopasowane do Państwa potrzeb.