Zbliża się czas urlopów wypoczynkowych, pracodawcy są zobowiązani do zapewnienia, aby pracownik złożył stosowny wniosek na ten czas oraz aby okres ten został właściwie rozliczony. Urlop wypoczynkowy to okres, w którym pracownik nie wykonuje swojej pracy, ale nadal otrzymuje wynagrodzenie, jakby pracował. Aby prawidłowo obliczyć wynagrodzenie za ten czas, należy uwzględnić wszystkie składniki wynagrodzenia, zarówno stałe, jak i zmienne.
Pracownikowi przysługuje prawo do corocznego, nieprzerwanego, płatnego urlopu wypoczynkowego. (art. 152 § 1 KP)
Wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy
Wynagrodzenie za czas urlopu wypoczynkowego ustala się z uwzględnieniem wynagrodzenia i innych świadczeń wyłącznie ze stosunku pracy. Ustalając wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy, należy wziąć pod uwagę trzy kwestie:
- przyporządkowanie danego rodzaju należności do źródła przychodu, jakim jest stosunek pracy
- rodzaj składników wynagrodzenia wliczanych oraz pomijanych
- stałość lub zmienność wysokości wynagrodzenia
Składniki ze stosunku pracy
Przy wyliczaniu podstawy wynagrodzenia urlopowego, trzeba pamiętać o wyłączeniu niektórych składników ze stosunku pracy, a mianowicie:
- jednorazowych lub nieperiodycznych wypłatach za spełnienie określonego zadania bądź za określone osiągnięcie,
- wynagrodzeniach za czas gotowości do pracy oraz za czas niezawinionego przestoju,
- gratyfikacjach (nagrodach) jubileuszowych,
- wynagrodzeniach za czas urlopu wypoczynkowego, a także za czas innej usprawiedliwionej nieobecności w pracy,
- ekwiwalentach pieniężnych za urlop wypoczynkowy,
- dodatkowych wynagrodzeniach radców prawnych z tytułu zastępstwa sądowego,
- kwocie wyrównania do wynagrodzenia za pracę do wysokości minimalnego wynagrodzenia,
- wynagrodzeniach za czas niezdolności do pracy wskutek chorób lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną,
- nagrodach z zakładowego funduszu nagród, dodatkowego wynagrodzenia rocznego, należności przysługujących z tytułu udziału w zysku lub w nadwyżce bilansowej,
- odprawach emerytalnych lub rentowych albo innych odpraw pieniężnych,
- wynagrodzeniach i odszkodowaniach przysługujących w razie rozwiązania stosunku pracy.
Składniki podstawy wynagrodzenia
Natomiast składnikami, wliczającymi się do obliczenia podstawy wynagrodzenia za urlop, są m.in.:
- dodatki do wynagrodzenia, np. stażowy, funkcyjny,
- wynagrodzenie za godziny nadliczbowe,
- wynagrodzenie za pracę ponadwymiarową pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy.
Przykład 1
Pracownik korzysta z urlopu wypoczynkowego w czerwcu. Jego wynagrodzenie składa się z wynagrodzenia zasadniczego w wysokości 6 000 zł, dodatku funkcyjnego w wysokości 250,00 zł. W marcu pracownik otrzymał nagrodę roczną w wysokości 2 000,00 zł, a w kwietniu i maju otrzymał dodatkowo premie regulaminowe w wysokości 500,00 zł w każdym miesiącu. Jakie składniki weźmiemy pod uwagę?
Ustalając podstawę wynagrodzenia za urlop dla pracownika, należy uwzględnić wszystkie składniki wynagrodzenia, które otrzymał w danym okresie, z pominięciem jedynie nagrody rocznej.
Stałe i zmienne składniki wynagrodzenia a wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy
Składniki wynagrodzenia określonego w stałej stawce miesięcznej za czas urlopu wypłacane są w takiej wysokości, w jakiej przysługują w miesiącu, w którym pracownik korzysta z urlopu.
Za czas urlopu pracownikowi przysługuje wynagrodzenie, jakie by otrzymał, gdyby w tym czasie pracował. Zmienne składniki wynagrodzenia mogą być obliczane na podstawie przeciętnego wynagrodzenia z okresu 3 miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu; w przypadkach znacznego wahania wysokości wynagrodzenia okres ten może być przedłużony do 12 miesięcy. (art. 172 KP)
Przykład 2
Pracownik otrzymuje wynagrodzenie zasadnicze z umowy o pracę tj. 5 000,00 zł W czerwcu przebywał 9 dni na urlopie wypoczynkowym. Jakie otrzyma wynagrodzenie?
Niezależnie jednak od liczby dni wykorzystanego urlopu pracownik otrzyma wynagrodzenie w wysokości 5 000,00 zł.
Przy składnikach zmiennych należy:
- ustalić podstawę wymiaru wynagrodzenia urlopowego z okresu 3 bądź 12 miesięcy, poprzedzających urlop,
- określić liczbę godzin przepracowanych w okresie przyjmowanym do ustalania podstawy urlopowej,
- ustalić stawkę za 1 godzinę urlopu (podstawę wymiaru urlopu dzieli się przez liczbę godzin przepracowanych przez pracownika w okresie, z którego ustala się to wynagrodzenie),
- pomnożyć stawkę za 1 godzinę urlopu przez liczbę godzin urlopu.
Przykład 3
Pracownik w kwietniu 2024 r. przebywał na 5-dniowym urlopie wypoczynkowym. Jego wynagrodzenie zasadnicze składa się z wynagrodzenia zasadniczego 5 000,00 zł, dodatku funkcyjnego 200,00 zł oraz co miesięcznej premii, która w styczniu wyniosła 500,00 zł, w lutym wyniosła 450,00 zł, a w marcu 250,00 zł. Pracownik zatrudniony był na pełen etat. Jak obliczymy wynagrodzenie urlopowe?
Wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy obliczamy następująco:
- Składniki stałe (wynagrodzenie zasadnicze i dodatek funkcyjny) należy uwzględnić w wysokości należnej w miesiącu wykorzystywania urlopu, czyli:
5 000,00 zł + 200,00 zł =5 200,00 zł;
- Składnik zmienny, czyli premię miesięczną, przyjmuje w łącznej wysokości z trzech miesięcy, poprzedzających miesiąc wykorzystywania urlopu – 500,00 zł (za styczeń) + 450,00 zł (za luty) + 450,00 zł (za marzec) = 1400,00 zł;
- Kwotę 1400,00 zł należy podzielić przez liczbę godzin pracy pracownika, przypadających w danym okresie 3 miesięcy, czyli w tym przypadku przez (168 h + 168h +168 h)
1400,00 zł : 504 h = 2,78 zł;
- Otrzymany wynik mnoży się przez liczbę godzin, które pracownik przepracowałby w czasie urlopu zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, gdyby wówczas nie korzystał z urlopu:
2,78zł x (5 dni*8 h)= 2,78zł x 40 h = 111,20 zł;
Za czas urlopu wypoczynkowego pracownik powinien otrzymać wynagrodzenie z tytułu składników zmiennych w wysokości 111,20 zł;
Wynagrodzenie pracownika wynosi: 5200,00 zł +111,20 zł = 5311,20 zł.
Autor: Dorota Rosak, Specjalista ds. Kadr i Płac w warszawskim biurze MDDP Outsourcing
Źródła:
Poznaj wszystkie artykuły z serii „Przewodnik urlopowy”: